Twoja skóra codziennie się odnawia, goi i zachowuje elastyczność. Odpowiadają za to m.in. fibroblasty, czyli małe, ale niezwykle ważne komórki. To one produkują kolagen, elastynę i kwas hialuronowy: składniki odpowiedzialne za młody wygląd. Sprawdź, czym są fibroblasty, jak działają i co możesz zrobić, by je pobudzić.

Co to są fibroblasty

Fibroblasty to specjalny rodzaj komórek tkanki łącznej. Znajdują się one m.in. w skórze właściwej (warstwa znajdująca się pod naskórkiem), ścięgnach i więzadłach.

Ich najważniejszą funkcją jest synteza i wydzielanie składników substancji pozakomórkowej (macierzy zewnątrzkomórkowej), w tym kolagenu (szacuje się, że 75% kolagenu wytwarzają właśnie fibroblasty), elastyny i kwasu hialuronowego.

Są one niezbędne do istnienia tkanki łącznej i warunkują jędrność, elastyczność i nawodnienie skóry. Odgrywają również ważną rolę w procesach gojenia się ran.

Fibroblasty a fibrocyty

Fibrocyty to fibroblasty w stanie spoczynku. Są one mniejsze, mniej aktywne metabolicznie i mają zredukowaną zdolność wytwarzania substancji międzykomórkowej. Zajmują się raczej utrzymaniem bieżących struktur niż ich budową.

W razie potrzeby (np. przy urazie skóry) fibrocyty ponownie stają się aktywnymi fibroblastami i ruszają do pracy naprawczej.

Jak działają fibroblasty

Fibroblasty przede wszystkim pełnią funkcję „fabryk” w tkance łącznej: to one syntetyzują i wydzielają składniki macierzy pozakomórkowej (ECM).

Produkują białka budulcowe skóry jak kolagen i elastyna. Substancje te są potrzebne do istnienia tkanki łącznej, tworzą rusztowanie dla skóry, zapewniając jej jędrność, napięcie, sprężystość i elastyczność.

Fibroblasty odpowiadają również za syntezę kwasu hialuronowego, który zapewnia odpowiednie nawilżenie tkanek.

Biorą one również udział w procesach gojenia się ran i naprawy tkanek. Wytwarzają tzw. czynnik wzrostu fibroblastów (FGF), który stymuluje ich namnażanie i migrację. Jest to ważne dla zasklepiania się ran.

Wytwarzają również enzymy, takie jak kolagenaza (trawiąca kolagen) i stromelizyna (przecinająca łańcuchy białek).

Fibroblasty ulegają ciągłym podziałom (namnażają się), dzięki czemu przez wiele lat utrzymują wysoki poziom syntezy białek budulcowych. Z czasem jednak ich zdolności replikacyjne i metaboliczne zanikają, co skutkuje starzeniem się skóry.

Jak pobudzić fibroblasty w domu

Jeśli chcesz zwiększyć produkcję fibroblastów, zacznij od prostych kroków w domowym zaciszu: diety i pielęgnacji.

Zdrowa dieta

Fibroblasty potrzebują odpowiedniego „paliwa”, by mogły produkować kolagen, elastynę i kwas hialuronowy, czyli białka i związki, od których zależy jędrność i sprężystość skóry. Ważne jest dostarczanie im składników odżywczych, które wspierają syntezę tych substancji i chronią komórki przed stresem oksydacyjnym.

Przede wszystkim potrzebna jest witamina C, która uczestniczy w syntezie kolagenu. Bez niej proces ten praktycznie nie zachodzi. Jej obecność stymuluje fibroblasty do wytwarzania kolagenu i elastyny, dlatego dobrze jest codziennie spożywać produkty bogate w ten składnik, takie jak owoce jagodowe, cytrusy, kiwi, papryka, natka pietruszki czy kiszona kapusta.

Nie mniej istotne jest białko, będące źródłem aminokwasów (prolina, glicyna, lizyna) – podstawowych cegiełek, z których fibroblasty budują włókna kolagenowe. Dobrym źródłem białka są chude mięsa, ryby, jaja, rośliny strączkowe i orzechy.

Zadbaj także o karotenoidy i antyoksydanty (np. witamina E, polifenole z zielonej herbaty, oliwy czy ciemnych owoców). Te związki neutralizują wolne rodniki, które przyspieszają starzenie i uszkadzają fibroblasty, ograniczając ich zdolność do regeneracji skóry.

Nie zapominaj o mikroelementach, takich jak krzem, cynk i miedź. Uczestniczą one w procesach enzymatycznych związanych z wytwarzaniem kolagenu i elastyny. Krzem wspiera elastyczność skóry, miedź ułatwia wiązanie włókien kolagenowych, a cynk wspomaga gojenie i odnowę komórkową. Znajdziesz je w produktach pełnoziarnistych, pestkach, orzechach, kakao czy owocach morza.

Aby dodatkowo wesprzeć aktywność fibroblastów, możesz sięgnąć po suplementy z peptydami kolagenowymi. Badania potwierdzają, że ich regularne przyjmowanie zwiększa gęstość fibroblastów i produkcję włókien kolagenowych w skórze. Jak stwierdzono w jednym z badań: “Effects of Collagen Peptide Supplementation on Skin Fibroblast Density and Collagen Fibril Formation in Human Dermis” (Park, S. H., Kim, H. J., & Lee, M. J., 2024, https://doi.org/10.3390/biomedicines12030378).

Pielęgnacja kosmetykami

Domowa pielęgnacja może skutecznie wspierać pracę fibroblastów i poprawiać kondycję skóry, jeśli dobierzesz odpowiednie składniki aktywne. Nie musisz sięgać od razu po zabiegi gabinetowe. Wiele kosmetyków dostępnych do użytku domowego potrafi stymulować fibroblasty skóry do produkcji kolagenu, elastyny i kwasu hialuronowego. Klucz do sukcesu tkwi w systematyczności i wyborze produktów, które działają na poziomie komórkowym, a nie tylko powierzchniowo.

Jakich składników potrzebujesz szukać w kosmetykach do domowego pobudzania wzrostu fibroblastów?

Jak łączyć kosmetyki, by skuteczniej działały na fibroblasty?

1. Rano postaw na ochronę i antyoksydanty, np. serum z witaminą C (15–20%) i krem nawilżający z kwasem hialuronowym. Pielęgnację zawsze zakończ kremem z filtrem SPF 30–50, by chronić fibroblasty przed promieniowaniem UV.
2. Wieczór to czas na regenerację i odnowę. To dobry moment na m.in. serum z retinolem (nakładane na początku co dwa–trzy dni) czy krem z peptydami biomimetycznymi lub ceramidami, które wspomagają nocną odbudowę skóry.
3. Dodatkowo jeden raz lub dwa razy w tygodniu, wykonuj delikatny peeling kwasowy lub enzymatyczny, by usunąć martwe komórki i pobudzić odnowę fibroblastów.

Masaż i stymulacja mechaniczna skóry

Delikatny masaż twarzy (np. rollerem, gua sha, czy manualnie) poprawia mikrokrążenie, dostarczając fibroblastom więcej tlenu i składników odżywczych. Ponadto wywołuje drobne bodźce mechaniczne, które mogą zachęcać fibroblasty do syntezy kolagenu (na zasadzie kontrolowanego mikrouszkodzenia).

W domu możesz też korzystać z urządzeń do mikroprądów czy światła LED. Czerwone światło LED (ok. 630–670 nm) ma udokumentowane działanie biostymulujące fibroblasty, poprawiając elastyczność skóry przy regularnym stosowaniu.

Jaki zabiegi medycyny 

W odróżnieniu od pielęgnacji domowej zabiegi medycyny estetycznej i kosmetologiczne te działają bardziej intensywnie i bezpośrednio na głębsze warstwy skóry. Stąd efekty pojawiają się szybciej i są mocniej widoczne. 

Zabiegi, które stymulują fibroblasty, to m.in.:

• mikronakłuwanie skóry,
• peelingi chemiczne średniogłębokie i głębokie,
• laserowe zabiegi frakcyjne,
• radiofrekwencja (RF) i ultradźwięki (HIFU),
• terapia światłem LED,
• plasmalifting,
• z użyciem biostymulatorów tkankowych.

Zabiegi, które szczególnie zasługują na Twoją uwagę, to te wykorzystujące biostymulatory. To preparaty, które wprowadza się drogą iniekcji (zastrzyków) w skórę, aby bezpośrednio stymulować fibroblasty do produkcji kolagenu i innych komponentów macierzy. Biostymulatory działają na zasadzie kontrolowanego, długotrwałego pobudzania: ich obecność w tkance inicjuje procesy naprawcze i neoogenezy kolagenu (tzw. neokolagenezy). W odróżnieniu od klasycznych wypełniaczy (jak kwas hialuronowy), które głównie wypełniają zmarszczki, biostymulatory poprawiają jakość skóry od środka, wzmacniając jej strukturę.

Do najpopularniejszych substancji biostymulujących należą:

• kwas L-polimlekowy (PLLA),
• hydroksyapatyt wapnia (CaHA),
• polinukleotydy (PDRN),
• aminokwasy i peptydy biorewitalizujące,
• egzososmy, osocze bogatopłytkowe (PRP) i czynniki wzrostu,
• nici liftingujące PDO/PLA/PLLA.

Co osłabia działanie fibroblastów

Aktywność fibroblastów maleje z wiekiem. W młodej skórze komórki te działają sprawnie, zapewniając ciągłą odnowę kolagenu i innych komponentów macierzy. Z upływem lat fibroblasty produkują jednak coraz mniej kolagenu, a istniejące włókna kolagenowe ulegają stopniowej degradacji. Już po 25. roku życia ilość kolagenu w skórze zaczyna się zmniejszać, co przekłada się na spadek jej jędrności. W efekcie pojawiają się zmarszczki, wiotkość i utrata elastyczności skóry.

Funkcje fibroblastów osłabiają nie tylko wewnętrzne procesy starzenia, ale i czynniki zewnętrzne. Do najważniejszych należą:

• promieniowanie UV (słońce, solarium), które przyspiesza rozpad kolagenu i uszkadza fibroblasty;
• palenie tytoniu (dym papierosowy generuje wolne rodniki i zmniejsza ukrwienie skóry, a to negatywnie wpływa na metabolizm fibroblastów);
• zanieczyszczenia środowiska (smog, toksyny i metale ciężkie mogą nasilać stres oksydacyjny w skórze, uszkadzając komórki, w tym fibroblasty);
• dieta uboga w składniki odżywcze (szczególnie niedobór witaminy C, białka, krzemu i innych mikroelementów osłabia syntezę kolagenu);
• przewlekły stres (podwyższony poziom kortyzolu może negatywnie wpływać na regenerację skóry i procesy naprawcze);
• niewłaściwa pielęgnacja (brak nawilżenia, nadużywanie solarium, agresywne kosmetyki czy chroniczne podrażnienia skóry także nie sprzyjają fibroblastom).

Zadbaj o fibroblasty, by cieszyć się zdrową, piękną skórą!

Fibroblasty to fundament młodej skóry: produkują kolagen, elastynę i inne składniki zapewniające jędrność, gładkość i elastyczność tkanek. Z wiekiem fibroblasty spowalniają swoją pracę, przez co pojawiają się oznaki starzenia. Możesz jednak zapobiec przedwczesnym zmianom: odpowiednią pielęgnacją, dietą i zabiegami medycyny estetycznej czy kosmetologii.

Pamiętaj, że to nie cudowne kremy odmładzają, lecz konsekwencja w dbaniu o fibroblasty – małe, ale niezwykle ważne komórki, które każdego dnia budują Twoje naturalne piękno.